Rogówka

Mar 27

Rogówka łączy się z twardówką, bo, podobnie jak ona, wchodzi w skład błony włóknistej oka. Jest to przezroczysta i gładka błona, bardziej wypukła od twardówki. Miejsce łączenia się tych dwu błon nosi nazwę bruzdy twardówki. Rogówka ma kształt lekko nieregularnej kuli, jej średnica pozioma to ok. 11,6 mm, pionowa – 11,2 mm. Grubość jej natomiast waha się od 1 do 8 mm. Nie znajdują się w niej naczynia krwionośne ani nerwy, stąd jest przejrzysta, a stałą jej wilgotność zapewnia ciecz łzowa (stężenie soli kuchennej w owej cieczy wynosi niecały 1%), którą produkują i wydzielają gruczoły łzowe. Jednak nie zawsze rogówka jest zupełnie przezroczysta – praktycznie tylko u najmłodszych, w miarę dorastania powoli mętnieje, żeby w okresie starości wytworzyć łuk starczy, widoczny najpierw w górnej części rogówki, później podobny łuk wykształca się też w jej dolnej części. Oba łuki łączą się tworząc obwódkę starczą. Kiedy człowiek się starzeje, jego gruczoły łzowe produkują i wydzielają mniej łez, co jest powodem między innymi właśnie mętnienia rogówki. Łzy produkowane są ciągle w ilości potrzebnej do prawidłowego działania oka, natomiast większa ich ilość wydzielana jest np. przy mechanicznym uszkodzeniu rogówki. Rogówka jest niezwykle wrażliwa na wszelkie urazy, ponieważ w jej przedniej części występuje obficie unerwiony nabłonek przedni, szybko się regenerujący. Nie wszystkie jednak urazy są tak łatwe do wyleczenia, po niektórych na rogówce mogą pozostawać blizny.

Read More

Siatkówka

Mar 10

Siatkówka jest błoną wewnętrzną, po części światłoczułą, wzrokową (powierzchnia wyścielająca tył gałki ocznej), po części tzw. ślepą (z przodu gałki ocznej). Jest to związane z działaniem soczewki oka, która załamuje promienie świetlne w ten sposób, że docierają wyłącznie do tylnej części oka. Siatkówka zachodzi na ciało rzęskowe oraz na tęczówkę, a jej część „graniczna” to rąbek zębaty. Możliwy jest ruch siatkówki, ponieważ jedynie w dwóch punktach ściśle łączy się z podłożem (na rąbku zębatym i tuż przy ujściu nerwu wzrokowego), na pozostałej powierzchni styka się lekko z cieczą wodnistą i ciałem szklistym dzięki regulowanemu ciśnieniu śródocznemu. Czasami zdarza się odklejenie siatkówki, które prowadzi do poważnych zaburzeń widzenia. Błona ta złożona jest z aż dziesięciu warstw, chociaż sama jest niezwykle cienka (ok. 0,3 mm), dzięki barwnikowi – rodopsynie ma barwę różowawą. W skład dziesięciu warstw siatkówki wchodzą te szczególnie wrażliwe na kolory i światło. Na światło reagują pręciki; obraz dzięki nim generowany jest czarno-biały, ale do aktywności tych komórek potrzebna jest minimalna ilość światła. Liczba pręcików w siatkówce to około 125 mln. Inne komórki – czopki – są wrażliwe na kolory, ale w przeciwieństwie do pręcików mogą pracować tylko w dobrym świetle. Czopków jest około 7 mln. Pręciki i czopki rozmieszczone są nieregularnie, najwięcej ich znajduje się w bardzo wrażliwej plamce (plamce żółtej), z tym że czopki występują najobficiej w środku plamki, pręciki natomiast na obwodzie i poza środkiem.

Read More

Tęczówka

Lut 15

Tęczówka może przybierać różne kolory, najczęściej spotykane są zielony, niebieski, szary, brązowy i prawie czarny, ale możliwe są też różne ich kombinacje i odcienie, np. żółty lub fiolet. Tęczówka posiada dwie powierzchnie, tylną, która jest zawsze czarna, oraz przednią, warunkującą swą budową właśnie barwę tej części oka. O kolorze decyduje również barwnik, a konkretnie jego ilość, ponieważ niezależnie od zabarwienia odpowiada za nie zawsze ten sam barwnik. Tęczówka jest cienką błoną (zaledwie ok. 0,5 mm) i posiada otwór, który może zmieniać swą wielkość, czyli źrenicę. Jedną z ról tęczówki jest regulacja ilości światła przedostającego się do wnętrza oka. Nasuwa się tu porównanie z aparatem fotograficznym – tęczówka pełni rolę przesłony; źrenica może się zwężać lub rozszerzać, zwężenie powoduje, że do wnętrza gałki ocznej dostaje się mniej światła, rozszerzenie – światła będzie więcej. Naturalnie więc źrenice zwężają się np. kiedy słońce mocno świeci lub w pokoju jest zainstalowana żarówka o dużej mocy, rozszerzają się wieczorem lub w ciemnych pomieszczeniach. „Ruchliwość” źrenicy wpływa też na ostrość wzroku, która jest wyższa przy źrenicy zwężonej. Średnica rozszerzonej źrenicy to ok. 8 mm, zwężonej ok. 2 mm. Możliwość tak precyzyjnego dostrajania wielkości otworu źrenicy jest uwarunkowana aktywnością dwóch mięśni, zwieracza i rozwieracza źrenicy, sterowaną przez układ nerwowy autonomiczny.

Read More